ΣΑΝ ΣΚΥΛΙΑ, ΣΟΚ: ΤΟΥΣ ΘΑΒΟΥΝ ΣΕ ΜΙΑ ΓΩΝΙΑ ΩΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ

[ΑΡΕΙΑΝΟΣ]

Αφιέρωμα της εφημερίδας Ελευθεροτυπία για βασανισμούς μεταναστών - προσφύγων στο Αιγαίο - Μέρος 2ο (31/10/07)

Ο Βουλγαράκης διέταξε ΕΔΕ
Ντόρα: Δεν αντέχουμε άλλους
ΣΥΡΙΖΑ: Στην Ευρωβουλή
Γ. Παπανδρέου: «Αποτροπιασμός, η πολιτική ευθύνη είναι προφανής»


Εκρηκτικές διαστάσεις παίρνει η αποκάλυψη για τις φρικαλέες συνθήκες υποδοχής και κράτησης των λαθρομεταναστών. Οσοι πνίγονται στα νερά του Αιγαίου θάβονται και σε μαρμάρινα πλακίδια πεταμένα στο χώμα αναγράφεται ο κωδικός τους! Νέα στοιχεία αναφέρουν βίαιες επαναπροωθήσεις μεταναστών στην Τουρκία, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις εγκαταλείπονται και σε βραχονησίδες.

«Κοινό μυστικό το Ελλαντάναμο»
ΕΞΗΓΗΣΕΙΣ για τα βασανιστήρια καλούνται να δώσουν στη Βουλή Βουλγαράκης, Χατζηγάκης
Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΕΡΒΑ
Στη Βουλή καλούνται να δώσουν εξηγήσεις για τις σοβαρότατες καταγγελίες περί βασανισμού λαθρομεταναστών από λιμενικούς, στα νησιά του Αιγαίου, οι υπουργοί Εμπορικής Ναυτιλίας και Δικαιοσύνης.

Με αφορμή το αποκρουστικό περιεχόμενο της έκθεσης που δημοσίευσε η «Ε», ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Ν. Αλευράς θέτει συνολικά το πρόβλημα απαιτώντας απαντήσεις σε καίρια ερωτήματα. «Εχουν δοθεί και από ποιον διαταγές για την απάνθρωπη μεταχείριση των λαθρομεταναστών; Είναι ενήμερη η κυβέρνηση και από πότε για τις καταγγελίες; Τις έχουν ερευνήσει συστηματικά και αδιάβλητα; Θα ζητήσει ο υπουργός Δικαιοσύνης να γίνει εισαγγελική έρευνα για το θέμα;».

Αγωνία, κούραση, απογοήτευση, δυσπιστία. Αυτό τον «εχθρό» αναχαιτίζει το Λιμενικό με κάθε μέσο, στον ακήρυχτο πόλεμο του Αιγαίου

«Αποτροπή»

Για όσους ασχολούνται πάντως με το θέμα, οι «πρακτικές» αυθαίρετης βίας των Ελλήνων λιμενικών σε βάρος λαθρομεταναστών αποτελούν εδώ και πολλά χρόνια «κοινό, ένοχο μυστικό». Η τακτική της βίαιης «αποτροπής» που ακολουθούν δεν έχει καμία σχέση με το διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Εκπαιδευμένοι στα πρότυπα των ειδικών δυνάμεων καταστολής και ενεργώντας πάντα στο πλαίσιο αόρατων «άνωθεν εντολών», οι «ράμπο» του Λιμενικού οδηγούνται συχνά σε πράξεις ακραίας περιφρόνησης προς την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και ζωή. Οι παραβιάσεις στοιχειωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποτελούν καθημερινό πλέον φαινόμενο.

Το χειρότερο είναι ότι η ηγεσία του Λιμενικού Σώματος και του υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας γνωρίζουν πολύ καλά τι συμβαίνει στη σκοτεινή πλευρά του Ανατολικού Αιγαίου. Ετσι, ανέχονται σιωπηλά τις παράνομες πράξεις των κρατικών αρχών, ανάβοντας οι ίδιες το «πράσινο φως» για τη βίαιη εκδίωξη των προσφύγων. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι υψηλότατα κυβερνητικά στελέχη διακηρύσσουν πως «η Ελλάδα δεν αντέχει άλλους παράνομους λαθρομετανάστες» (Ντόρα Μπακογιάννη χθες).

Στο γενικότερο αυτό πλαίσιο, η παραγγελία του υπουργού ΥΕΝ Γ. Βουλγαράκη να διεξαχθεί ΕΔΕ προκειμένου να διαπιστωθεί εάν πράγματι λιμενικές αρχές έχουν «βασανίσει» ή κακομεταχειριστεί λαθρομετανάστες, μοιάζει με την έρευνα που έκαναν οι Αρχές για τις απαγωγές των Πακιστανών. Αν θυμόμαστε καλά, σύμφωνα με τον κ. Βουλγαράκη, που κατά τραγική σύμπτωση ήταν τότε υπουργός Δημόσιας Τάξης, οι απαγωγές δεν έγιναν ποτέ...

Είναι γνωστό άλλωστε ότι οι αρχές του ΥΕΝ έχουν γίνει και στο παρελθόν δέκτες παρόμοιων καταγγελιών άσκησης βίας σε βάρος λαθρομεταναστών. Πάντοτε όμως, σπεύδουν, μέσω ...ΕΔΕ, να συγκαλύψουν τις συνθήκες των περιστατικών, να αμφισβητήσουν τα γεγονότα και να αφήσουν τελικά ατιμώρητους τους εμπλεκόμενους λιμενικούς.

Ενα τέτοιο περιστατικό συνέβη τον Φεβρουάριο του 2002, έξω από τη Χίο. Ο Αφγανός Jafari Habib ήταν ο μόνος που επέζησε από τους τρεις φίλους του. Οι άλλοι βρέθηκαν πνιγμένοι στα νερά του Αιγαίου. Οι περιγραφές του, στην κατάθεση που έδωσε στο πλαίσιο της ΕΔΕ, είναι συγκλονιστικές. Λέει μεταξύ άλλων ότι τους βρήκαν Ελληνες λιμενικοί σε μία βάρκα που έχανε αέρα και τους ανέβασαν στο σκάφος, όπου τους χτύπησαν με χοντρό σχοινί.

Στη συνέχεια τους ανάγκασαν να μπουν και πάλι στην ξεφούσκωτη βάρκα χωρίς κουπιά και τους είπαν να επιστρέψουν στην Τουρκία. Εκείνος μπήκε με το ζόρι, οι άλλοι τρεις φίλοι του αρνήθηκαν και τότε οι λιμενικοί τους πέταξαν βίαια στη θάλασσα.

Με σαμπρέλες

Προσπάθησαν να επιπλεύσουν με σαμπρέλες και σωσίβια, αλλά ο καιρός άλλαξε και τους παρέσυρε. Δεν τους ξαναείδε ζωντανούς. Εκείνον τον περισυνέλεξε το πρωί ένα ελληνικό ψαροκάικο. Στην ανάκριση που έγινε του είπαν πως αν επιμείνει να λέει αυτά τα πράγματα ίσως απελαθεί από την Ελλάδα. Ο αξιωματικός του Λιμενικού τον συμβούλευσε, αν ποτέ βρεθεί στην Αθήνα ή οπουδήποτε αλλού, να μην αναφέρεται στο θέμα ή να λέει ότι ήταν ένα σκάφος χωρίς να το προσδιορίζει. Η μαρτυρία του αμφισβητήθηκε και η υπόθεση μπήκε στο αρχείο...

Πριν από 5 ημέρες στον Βόλο συνελήφθησαν 63 λαθρομετανάστες στοιβαγμένοι μέσα σε βυτιοφόρο. Συνελήφθησαν αμέσως και, όπως καταγγέλλουν οργανώσεις της περιοχής, ουδείς ενημερώθηκε για το δικαίωμά του να ζητήσει πολιτικό άσυλο. Ενώ εκκρεμούσαν αιτήσεις για χορήγηση ασύλου, παρουσία μελών της Επιτροπής Δικαιωμάτων του Δικηγορικού Συλλόγου Βόλου, οι πρόσφυγες αυτοί, με διαταγή του υποδιευθυντή ασφάλειας, φορτώθηκαν βίαια σε κλούβες με άγνωστο προορισμό.

Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Φ. Κουβέλης ερωτά τους υπουργούς Δικαιοσύνης και Εσωτερικών εάν τηρήθηκαν στην περίπτωση αυτή οι προβλεπόμενες νόμιμες διαδικασίες.

Επειτα από όλα αυτά μοιάζει μάλλον με ειρωνεία η πρόσφατη απόφαση των υπουργών Δικαιοσύνης των 47 χωρών του Συμβουλίου της Ευρώπης (στην οποία μετείχε και ο Ελληνας υπουργός Δικαιοσύνης Σ. Χατζηγάκης) να δοθεί προτεραιότητα δικαστικής προστασίας στις ευπαθείς ομάδες, όπως οι πρόσφυγες.

Φτωχών, μεταναστών, πάσα γη τάφος

ΜΥΤΙΛΗΝΗ
Του ΣΤΡΑΤΗ ΜΠΑΛΑΣΚΑ
Ο Αφγανός Μοχάμεντ-Αλί Αζίμι θα είναι σήμερα 16 ετών. Εδώ και δυο χρόνια δεν έχει δώσει σημεία ζωής και ο πατέρας του πίσω στην πατρίδα τους -γνωρίζοντας ότι ο γιος του ταξίδεψε για τη Μυτιλήνη- φοβάται το ενδεχόμενο να μη βρίσκεται στη ζωή και να πνίγηκε στη διαδρομή για το νησί...


Υπάρχουν και πολλές άλλες περιπτώσεις συγγενών που έπειτα από δύο ή τρία χρόνια αναζητούν τους ανθρώπους τους, οι οποίοι μπορεί να έχουν ταφεί στη Μυτιλήνη και ύστερα από κάποια χρόνια τα ίχνη τους να έχουν χαθεί. Για τρία χρόνια περίπου οι σοροί τους θάβονται σε λάκκους στο πίσω μέρος του νεκροταφείου του Αγίου Παντελεήμονα της πόλης, με μια μικρή μαρμάρινη πλάκα που αναγράφει τον κωδικό αριθμό τους, σε περίπτωση που κάποιος τους αναζητήσει.

Μετά την εκταφή τους τα οστά τους καταλήγουν στα αζήτητα. Στο χωνευτήρι του νεκροταφείου. Με τα κόκαλα των απόρων. Κοινή η μοίρα των φτωχών, είτε είναι χριστιανοί είτε μουσουλμάνοι. Είτε Ελληνες είτε Αφγανοί...

Ο δρόμος για αυτό που θεωρούν Γη της Επαγγελίας καταλήγει σε υγρό τάφο για κάποιους από τους πρόσφυγες που, αναζητώντας μια καλύτερη τύχη, ταξιδεύουν μέσα σε αντίξοες καιρικές συνθήκες, μέσα σε μικρές βάρκες από τα απέναντι παράλια και οι περισσότεροι, χωρίς να γνωρίζουν κολύμπι. Δεκάδες φορές η θάλασσα σε ακτές του νησιού έχει ξεβράσει πτώματα νέων ανθρώπων, ακόμη και παιδιών. Οι περισσότεροι δεν έχουν πάνω τους στοιχεία κι αυτό γιατί πολλές φορές δεν θέλουν να δηλώσουν την πραγματική χώρα προέλευσής τους.


Νεκροψία

Από εκεί ξεκινά μια ολόκληρη διαδικασία από τις υπηρεσίες, όπως προβλέπεται από τον νόμο, για την καταγραφή τους. Γίνεται τυπική νεκροψία στις σορούς τους και συνήθως το πόρισμα αναφέρει «πνιγμός εντός θαλασσίου ύδατος». Το Λιμεναρχείο αναλαμβάνει να φωτογραφήσει το πτώμα απ' όλες τις πλευρές (μπορεί να χρειαστούν και 50 φωτογραφίες για ένα θύμα πνιγμού), ενώ λαμβάνονται και δακτυλικά αποτυπώματα.

Σε περίπτωση που η σορός είναι σε προχωρημένη σήψη, μπορεί ο γιατρός που στην περίπτωση της Μυτιλήνης εκτελεί χρέη ιατροδικαστή να αφαιρέσει μέρος του δέρματος και όργανα, τα οποία στέλνονται στο Καποδιστριακό Νοσοκομείο Αθηνών, όπου και παραμένουν ώστε με τη μέθοδο του DNA να μπορεί στο μέλλον να αναγνωριστεί από συγγενείς η ταυτότητα του θύματος.

Τα έξοδα ταφής των προσφύγων στη Λέσβο αναλαμβάνει εδώ και χρόνια η νομαρχία, η οποία ειδοποιεί τα γραφεία τελετών για τις παραπέρα ενέργειες. Οι σοροί τοποθετούνται σε φέρετρα και θάβονται σε πρόχειρους τάφους σε μιαν άκρη στο νεκροταφείο του Αγίου Παντελεήμονα. Εκεί, ώς τώρα, έχουν ταφεί περίπου 50 άτομα, ενώ δυο-τρία έχουν ταφεί στο νεκροταφείο της Αγίας Κυριακής.

Ο Γιώργος Δρακούλας, στο βιβλίο που κυκλοφόρησε πρόσφατα με τίτλο «Εγώ, ο Ελληνας μετανάστης», γράφει για τη διαδικασία αυτή: «(...) έχω παραβρεθεί σε μια δεκαπενταριά κηδείες προσφύγων. Παρευρίσκομαι στις κηδείες για να μην θάβονται σαν σκυλιά, μόνοι τους, χωρίς προσευχή. Νομίζω πως οι μανάδες τους θα είναι λιγότερο στεναχωρημένες αν ξέρουν πως τους κάνουμε μια απλή έστω τελετή». Και συνεχίζει σε άλλο σημείο: «5 Δεκεμβρίου 2004 και πάλι βρίσκομαι στο κοιμητήριο του Αγίου Παντελεήμονα, τι σύμπτωση! Με τον Μοχαμεντί (σ.σ. πρόσφυγας από το Αφγανιστάν που εδώ και χρόνια ζει και εργάζεται στη Μυτιλήνη), συνοδεύουμε δυο αμούστακα παλικάρια. Η λάσπη πάλι κολλάει στα παπούτσια μου. Το μέρος όπου θάβονται οι πρόσφυγες είναι ένας παλιός ομαδικός τάφος όπου στην Κατοχή θάβονταν οι Μυτιληνιοί που πέθαιναν από την πείνα...».

Κάθε τάφος χωρίζεται από τον άλλο με μερικούς μικρούς πλίνθους που τοποθετούνται πρόχειρα γύρω γύρω. Τον χειμώνα, όταν φουντώνει το γρασίδι, οι μικρές πέτρες «χάνονται» μέσα στα χόρτα και οι τάφοι γίνονται ένα με τον χώρο. Μπορεί άνετα κάποιος να πατήσει πάνω τους αν δεν τους διακρίνει έγκαιρα. Τα γραφεία κηδειών κάνουν τη δουλειά τους μέχρι τη στιγμή που γίνεται η ταφή, από εκεί και πέρα, όμως, δεν φαίνεται να υπάρχει καμιά απολύτως μέριμνα για τους ανθρώπους αυτούς.

«Κάνουμε όλες τις απαιτούμενες διαδικασίες», μας λέει η υπεύθυνη του γραφείου κηδειών Δούκα. «Οι σοροί τοποθετούνται σε φέρετρα και θάβονται σε τάφους, ενώ βάζουμε και μια μικρή πλακίτσα με το όνομα ή τον κωδικό αριθμό του πρόσφυγα».

Ο κωδικός αριθμός βγαίνει από τον αριθμό κατά σειρά των «αγνώστου ταυτότητας» νεκρών που έχουν βρεθεί και το έτος (π.χ. 1-2006).

Αν οι συγγενείς αναζητήσουν τους ανθρώπους τους μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα από τη στιγμή της ταφής τους, μπορεί και να είναι τυχεροί και να τους βρουν. Σε πολλές περιπτώσεις οι πλακίτσες πάνω από τους τάφους χάνονται έπειτα από μερικούς μήνες ενώ μετά την εκταφή, τα οστά των νεκρών προσφύγων καταλήγουν στο «χωνευτήρι» μαζί με τα οστά των απόρων. Από εκεί και πέρα χάνονται οριστικά τα ίχνη τους.

Ο φροντιστής του νεκροταφείου του Αγίου Παντελεήμονα λέει πως «βάζουν πάνω από τους τάφους πλακίτσες με τον αριθμό τους, όμως το καλοκαίρι έρχονται Αλβανοί εργάτες και καθαρίζουν το νεκροταφείο και τότε έχει συμβεί κάποιες φορές, μαζί με άλλα, να πετάνε και τις πλακίτσες αυτές. Δυστυχώς αυτό είναι κάτι που δεν μπορούμε εμείς πάντα να το ελέγξουμε».

Οσο για την τύχη των οστών μετά την εκταφή, ο ίδιος μας είπε πως «δεν υπάρχει δυνατότητα να φυλαχθούν σε κασάκια και από τη στιγμή που κανείς δεν αναλαμβάνει και την οικονομική κάλυψη, τα οστά καταλήγουν στο χωνευτήρι μαζί με άλλα. Δεν έχουμε και περιθώριο να τους διατηρήσουμε στους τάφους γιατί υπάρχει μεγάλο πρόβλημα έλλειψης χώρου. Δεν μας έχει πει κανείς τι άλλο πρέπει να κάνουμε. Πρόσφατα μας ζήτησαν ξένοι διερμηνείς να σταματήσουμε να κάνουμε εκταφές μέχρι να βρεθεί λύση».

«Να βρεθεί λύση»

Η Ειρήνη Δρακούλα, μέλος της Διεθνούς Αμνηστίας και της Κίνησης «Συνύπαρξη και Επικοινωνία στο Αιγαίο» έχει ευαισθητοποιηθεί ιδιαίτερα με το ζήτημα αυτό. Πολλές φορές συνοδεύει τους νεκρούς πρόσφυγες μέχρι την ταφή τους και τους διαβάζει στα γαλλικά μια μικρή προσευχή. Η ίδια έχει ζητήσει από τους νεκροθάφτες να σταματήσουν να κάνουν εκταφές προσφύγων μέχρι να βρεθεί μια λύση και να ληφθεί μέριμνα για τους ανθρώπους αυτούς που καταλήγουν... στο άγνωστο.

«Απ' ό,τι γνωρίζω -μας λέει- οι μουσουλμάνοι πιστεύουν ότι αν δεν ταφεί κάποιος στην πατρίδα του αλλά σε μια χώρα "άπιστων", δηλαδή άλλης θρησκείας, ο άνθρωπος αυτός δεν πηγαίνει ποτέ στον παράδεισο. Γι' αυτό και παλεύουν ακόμη και χρόνια, δουλεύοντας στο εξωτερικό, να μαζέψουν χρήματα για να έρθουν να πάρουν τους νεκρούς τους. Μπορεί να πάρει και χρόνια, όμως πάντα γυρίζουν. Και είναι κρίμα να ανακαλύπτουν ότι οι άνθρωποί τους έχουν καταλήξει στα σκουπίδια...».

ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΥΝ ΤΟΥΣ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥΣ

Προωθούν πρόσφυγες στο θάνατο
ΜΥΤΙΛΗΝΗ
Πριν από ένα χρόνο, στις 21 Σεπτεμβρίου του 2006, η κίνηση «Συνύπαρξη και Επικοινωνία στο Αιγαίο» άφησε άφωνη την κοινή γνώμη της Λέσβου καταγγέλλοντας άνδρες του Λιμενικού Σώματος που μεταφέρουν αλλοδαπούς με σκάφη του Λιμενικού στην Τουρκία.

Φωτογραφία ντοκουμέντο: Με πλαστικό βαρκάκι πέντε λαθρομετανάστες προσπαθούν να προσεγγίσουν σε κάποια ακτή της Λέσβου

Περιέγραψε μάλιστα συγκεκριμένο περιστατικό που είχε συμβεί στις 19 Σεπτεμβρίου 2006, στο Μανταμάδο, με 15 αλλοδαπούς που μεταφέρθηκαν από λιμενικούς στα απέναντι παράλια. Τότε κανείς από το Λιμεναρχείο δεν απάντησε επίσημα, ενώ άφηναν να διαρρεύσει ότι δεν συμβαίνουν τέτοιες πρακτικές παρά μόνο αποτροπές κοντά στην οριογραμμή.

Εγκυρες πληροφορίες αναφέρουν ότι στην πρακτική που ακολουθούσε το Λιμεναρχείο Μυτιλήνης είχε έντονα αντιδράσει η αρμόδια διεύθυνση του υπουργείου Εξωτερικών. «Κάποια στιγμή θα εξευτελιστούμε», είχε ειπωθεί χαρακτηριστικά από στέλεχος της Διεύθυνσης Ελληνοτουρκικών Σχέσεων, που επισήμανε τον κίνδυνο διολίσθησης «σε επίπεδο Τουρκίας σε θέματα υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων».

Η πλευρά του Λιμενικού Σώματος, όμως, επέμενε. Με έγγραφα από τη Μυτιλήνη αναφερόταν καθημερινά ο εντοπισμός και η απόκρουση πλαστικών σκαφών που μετέφεραν πρόσφυγες.

Χθες η κίνηση «Συνύπαρξη», αλλά και όσοι στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών μιλούσαν για την πιθανότητα εξευτελισμού της χώρας, δυστυχώς δικαιώθηκαν. Ο πρόεδρος της κίνησης πάντως, ο Στρατής Πόθας, λέει πως θεωρεί ότι «τέτοιες ενέργειες αποτελούν εντολές της εκάστοτε ηγεσίας των αρμόδιων υπουργείων, οι οποίες δεν γράφονται ποτέ, αλλά είναι το πρώτο πράγμα που λένε προφορικά στους λιμενικούς μόλις αναλάβουν». Ας σημειωθεί ότι ο λιμενάρχης Μυτιλήνης Απόστολος Μικρομάστορας, μιλώντας στα μέλη της PRO ASYL στο πλαίσιο της έρευνας, δεν δίστασε να πει ανοιχτά ότι γίνονται τέτοιες επαναπροωθήσεις και ότι στο πλαίσιο αυτό οι πρόσφυγες εγκαταλείπονται σε βραχονησίδες.

Στριμωγμένοι σε σιδερένια κλουβιά, στο Κέντρο Υποδοχής της Παγανής Λέσβου, οι πρόσφυγες περιμένουν μια κίνηση ανθρωπιάς

«Μας χτύπησαν»

«Με την πλαστική μας βάρκα φθάναμε σχεδόν στη νήσο Λέσβο, λέει μια μαρτυρία. Ξαφνικά εμφανίστηκε ένα σκάφος του ελληνικού Λιμενικού. Οι αξιωματικοί μάς χτύπησαν. Μετά μας οδήγησαν πίσω στα ανοιχτά. Επρεπε να βγάλουμε τη ζώνη και τα παπούτσια μας, και μας εγκατέλειψαν σε μια ακατοίκητη νησίδα, χωρίς φαγητό και νερό. Βλέπαμε πλοία να περνούν στα οποία κάναμε σήμα απεγνωσμένα. Μόλις μετά από τρεις ημέρες μας έσωσε ένα σκάφος του τουρκικού λιμενικού σώματος. Από τη νησίδα μεταφερθήκαμε στη στεριά στην Τουρκία. Μπορέσαμε να φθάσουμε στην Ελλάδα με τη δεύτερη προσπάθεια».

Αλλος αλλοδαπός έχει καταθέσει: «Το ελληνικό λιμενικό μάς υποχρέωσε να μπούμε πίσω στη φουσκωτή βάρκα μας στα ανοιχτά. Πριν μπούμε μέσα έκαναν μικρές τρύπες με μαχαίρι. Ολη η ομάδα πήρε μόνο ένα κουπί. Πέταξαν τα παπούτσια μας στη θάλασσα. Μας ήταν πολύ δύσκολο να φθάσουμε στην ακτή με τρύπια βάρκα και με μόνο ένα κουπί. Προσεγγίσαμε μία ακατοίκητη νησίδα που δεν είχε ούτε νερό ούτε τίποτε φαγώσιμο. Ανάψαμε φωτιά για να μας δουν. Ανάμεσά μας υπήρχαν ανήλικοι. Μετά από δύο ημέρες μας διέσωσαν οι τουρκικές αρχές. Μας κράτησαν για τρεις ημέρες και μετά μας άφησαν ελεύθερους. Αυτό έγινε πριν από τρεις μήνες περίπου. Προσπάθησα να περάσω από την Τουρκία στην Ελλάδα τέσσερις φορές. Τα κατάφερα την πέμπτη φορά».

Στις μαρτυρίες, που χθες είδαν το φως της δημοσιότητας, συγκλονίζει η περιπέτεια ενός 17χρονου Αφγανού, ο οποίος προσπάθησε να φθάσει στη Λέσβο... «επαναπροωθήθηκε» από τους λιμενικούς και βρέθηκε κρατούμενος σε φυλακές της Τουρκίας, αντιμετωπίζοντας τον κίνδυνο να απελαθεί πίσω στη χώρα του.

Περίπου πριν από ένα μήνα ο λιμενάρχης Μυτιλήνης Απόστολος Μικρομάστορας, συχνά αναφερόμενος στην έρευνα, είχε καταγγείλει το Λιμενικό Σώμα της Τουρκίας ως υπεύθυνο για το κύμα προσφύγων στην Ελλάδα και ιδιαίτερα στη Λέσβο. Οι δηλώσεις του είχαν προκαλέσει θύελλα διαμαρτυριών, ενώ να σημειώσουμε ότι σύμφωνα με την έκθεση, ο λιμενάρχης κ. Μικρομάστορας επιβεβαιώνει ότι, κρυφά, οι πρόσφυγες επιστρέφονται πίσω στην τουρκική ακτή, ακόμα κι αν είχαν φθάσει στο ελληνικό έδαφος: «...μερικές φορές, όταν τους βρίσκουμε στην ξηρά, κοντά στην ακτή, τους μαζεύουμε και τους πάμε πίσω».

Γι' αυτό το λόγο στο κείμενο της έκθεσης αναφέρεται ότι «ακόμη και μέσα στο Λιμενικό (σ.σ. Λιμεναρχείο Μυτιλήνης) το προσωπικό είναι επιφυλακτικό απέναντι στον επικεφαλής, τον οποίο ονομάζουν "ο τρελός"».
Σ. ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ


ΕΔΕ ΔΙΕΤΑΞΕ Ο ΒΟΥΛΓΑΡΑΚΗΣ

Ομολογούν «ντόπια» κυκλώματα

Του ΘΑΝΟΥ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΥ
Ενορκη Διοικητική Εξέταση για να διαπιστωθεί η όποια συμμετοχή λιμενικών στις κακοποιήσεις και τις εικονικές εκτελέσεις, που αναφέρει στην έκθεσή της η διεθνής οργάνωση PRO ASYL και Ελληνες δικηγόροι για τα δικαιώματα προσφύγων και μεταναστών και δημοσίευσε η «Ε», διέταξε ο ΥΕΝ Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής Γιώργος Βουλγαράκης.

Φανερά προβληματισμένος ήταν χθες κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ο υπουργός Γιώργος Βουλγαράκης για το δημοσίευμα της «Ε», το οποίο είχε προκαλέσει αναστάτωση σε κάποιους υψηλόβαθμους αξιωματικούς.

Σύμφωνα με πληροφορίες, σε σύσκεψη με τον αρχηγό του Λ.Σ. αντιναύαρχο Ηλία Σιωνίδη, ο τελευταίος παραδέχθηκε την ύπαρξη των «ντόπιων» κυκλωμάτων στην προώθηση λαθρομεταναστών στα ελληνικά νησιά και πρότεινε στον υπουργό τη διενέργεια εξονυχιστικής έρευνας -ΕΔΕ- ώστε να εντοπιστούν οι όποιοι ένστολοι πήραν μέρος στα καταγγελλόμενα από τη διεθνή οργάνωση βασανιστήρια.

Λίγο πριν μεταβεί στην αίθουσα συνεντεύξεων ο κ. Βουλγαράκης μοίρασε στους δημοσιογράφους την εξής δήλωση: «Οι καταγγελίες της έκθεσης είναι πολύ σοβαρές και μου δημιουργούν έντονο προβληματισμό. Διέταξα αμέσως να γίνει ΕΔΕ προκειμένου να διερευνηθούν πλήρως όλα τα στοιχεία της έκθεσης και να αποδοθούν ευθύνες εφόσον υπάρχουν. Αν διαπιστωθούν τέτοιες συμπεριφορές θα είμαστε πολύ αυστηροί».

Στη συνέχεια επισήμανε ότι «είναι προφανές πως τέτοιες συμπεριφορές, εφόσον υπήρξαν, δεν χαρακτηρίζουν το Λιμενικό Σώμα, διότι στις ίδιες έγκριτες εφημερίδες έχω διαβάσει μαρτυρίες για λιμενικούς που προσέφεραν χρήματα από την τσέπη τους για να αγοράσουν οι λαθρομετανάστες γάλα για τα παιδιά τους. Εξάλλου, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το Λ.Σ. διέσωσε σε επιχειρήσεις 1.521 λαθρομετανάστες που αντιστοιχούν στο 21% των εισερχόμενων στη χώρα λαθρομεταναστών», ενώ υποστήριξε ότι οι λιμενικοί ασκούν τα καθήκοντά τους με προτεραιότητα στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Σε ερώτηση της «Ε» αν το Λιμενικό διαθέτει δίαυλο επικοινωνίας με την τουρκική Ακτοφυλακή, αν έχουν τοποθετηθεί αξιωματικοί - σύνδεσμοι στα προξενεία μας σε Κωνσταντινούπολη και Σμύρνη, αν έχει ζητηθεί η ενεργότερη συμμετοχή των Ενόπλων Δυνάμεων και αν έχει τροποποιηθεί η υφισταμένη νομοθεσία (Ν. 2910/2001) ώστε η μεταφορά λαθρομεταναστών από το εξωτερικό στην Ελλάδα να χαρακτηριστεί ως κακούργημα -σήμερα είναι πλημμέλημα- και οι ποινές που επιβάλλονται στους δουλέμπορους που συλλαμβάνονται δεν υπερβαίνουν τα 10 χρόνια, ο κ. Γιώργος Βουλγαράκης απέφυγε να απαντήσει. Υποστήριξε απλώς ότι στη λαθρομετανάστευση εμπλέκονται και άλλα υπουργεία, και ως εκ τούτου θα πρέπει να υπάρξουν συναντήσεις όλων των εμπλεκομένων.

Ολα τα ερωτήματα της «Ε» για τα οποία ο κ. Βουλγαράκης θα έπρεπε να είναι ενημερωμένος αναφέρονται επίσημα ως συμπεράσματα - εκτιμήσεις και προτάσεις στην επίσημη ιστοσελίδα του ΥΕΝ για τη λαθρομετανάστευση. Εκεί ανεφέρεται επίσης ότι για να υπάρξουν θετικά αποτελέσματα στη φύλαξη των θαλάσσιων συνόρων μας θα πρέπει το Λ.Σ. να αποκτήσει και άλλα περιπολικά σκάφη ανοικτής θαλάσσης, καθώς επίσης και τουλάχιστον 20 παράκτια ταχέα περιπολικά σκάφη με πλήρη ηλεκτρονικό εξοπλισμό και οπλικά συστήματα.

Τέλος, θα πρέπει να τονιστεί ότι το υπουργείο παραδέχεται εμμέσως πλην σαφώς μέσα από την ιστοσελίδα του ότι «στην διά θαλάσσης λαθρομετανάστευση κυρίαρχο ρόλο διαδραματίζουν οργανωμένα κυκλώματα με την ανοχή και ενδεχομένως με τη βοήθεια των κατά τόπους Αρχών».

Πολιτικές αντιδράσεις
ΓΙΩΡΓΟΣ: Η πολιτική ευθύνη είναι προφανής ΝΤΟΡΑ: Η Ελλάδα δεν αντέχει άλλους λαθρομετανάστες ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ: Ανάγκη πανευρωπαϊκού συντονισμού
Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΕΡΒΑ

Τον αποτροπιασμό του για τις καταγγελλόμενες πρακτικές βασανισμού και κακομεταχείρισης των λαθρομεταναστών, όπως ανατριχιαστικά περιγράφονται στην έκθεση της διεθνούς Οργάνωσης Προστασίας Ασύλου και της ομάδας Ελλήνων δικηγόρων, εκφράζει με γραπτή δήλωσή του ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Γ. Παπανδρέου.

«Περιμένω τις αμέσως επόμενες ημέρες τον άμεσο καταμερισμό τόσο των διοικητικών όσο και των πολιτικών ευθυνών. Η πολιτική ευθύνη είναι προφανής. Αφορά τόσο το υπουργείο Εσωτερικών και τον υφυπουργό Δημόσιας Τάξης όσο και το υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας», επισημαίνει ο κ. Παπανδρέου, απευθύνοντας ταυτόχρονα μήνυμα και προς τον πρωθυπουργό.

«Καλώ τον κ. Καραμανλή να αποδείξει έμπρακτα ότι δεν είναι όμηρος μιας ακροδεξιάς την οποία επιχειρεί να εκφράσει και πολιτικά», δηλώνει με νόημα. Και προσθέτει: «Η διαχωριστική γραμμή μεταξύ δημοκρατικής παράταξης και της συντήρησης χαράσσεται κυρίως εδώ, στο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».

Ο κ. Παπανδρέου υπογραμμίζει ότι οι απαράδεκτες αυτές πρακτικές προσβάλλουν όχι μόνο την εικόνα της χώρας διεθνώς αλλά και το ίδιο το δημοκρατικό πολίτευμα. «Εκφράζουν μια αντίληψη που γίνεται ανεκτή ή και καλλιεργείται στα σώματα ασφαλείας από την κυβέρνηση της Ν.Δ. Για αυτό και θα μας βρει απέναντί της, εάν επιτρέψει να κυριαρχήσουν αντιλήψεις και πρακτικές που χαρακτήρισαν το κράτος και το παρακράτος της Δεξιάς», τονίζει και καταλήγει: «Το ΠΑΚ και μετά το ΠΑΣΟΚ ιδρύθηκαν και από μετανάστες, πρόσφυγες, μεταξύ των οποίων η οικογένειά μου και εγώ προσωπικά. Το ΠΑΣΟΚ σέβεται τον ιερό θεσμό του ασύλου, αγωνίζεται για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα των μεταναστών».

«Η Ελλάδα δεν αντέχει άλλους λαθρομετανάστες, χρειάζεται εξαιρετικός συντονισμός των εγχώριων υπηρεσιών με την Ε.Ε. και καλύτερη συνεργασία με την Τουρκία», δήλωσε από την πλευρά της η υπουργός Εξωτερικών, Ντόρα Μπακογιάννη, κινούμενη σε εντελώς διαφορετικό μήκος κύματος.

«Χαϊδεύοντας τα αυτιά» ενός καθαρά ακροδεξιού και ξενοφοβικού ακροατηρίου, η κορυφαία υπουργός έδειξε να υπερθεματίζει την ακολουθούμενη πολιτική της «βίαιης αποτροπής», εκφράζοντας την άποψη ότι «οι μετανάστες δεν είναι ελληνικό πρόβλημα αφού οι μετανάστες βλέπουν την Ελλάδα ως χώρα transit για να πάνε στην υπόλοιπη Ευρώπη». Για αυτό ζήτησε τη συνδρομή της Ε.Ε., σε χρήματα, ώστε η κοινή Ακτοφυλακή να αντιμετωπίσει το πρόβλημα αυτό!

Η κ. Μπακογιάννη, που δεν είπε λέξη για τις καταγγελίες βασανισμών λαθρομεταναστών, τόνισε ότι «προσβλέπει στη στενότερη ελληνοτουρκική συνεργασία για την κοινή αντιμετώπιση του προβλήματος, που προέρχεται από τις ακτές της Τουρκίας».

Στην ανάγκη πανευρωπαϊκού συντονισμού αναφέρθηκε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Θ. Ρουσόπουλος, λέγοντας ότι μεγάλος αριθμός από τους 50.000 λαθρομετανάστες που συλλαμβάνονται στα σύνορα κάθε χρόνο, «επαναπροωθούνται» (σ.σ. απευλαύνονται δηλαδή βιαίως και με συνοπτικές διαδικασίες, χωρίς τήρηση των διαδικασιών ασύλου), στις πατρίδες τους.

«Η κυβέρνηση μεταχειρίζεται τους μετανάστες ως "εχθρούς" που δεν δικαιούνται ανθρωπιστικής μεταχείρισης», υπογραμμίζει η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ασύλου του ΠΑΣΟΚ.

Το θέμα φέρνει στην Ευρωβουλή ο Δημήτρης Παπαδημούλης και ζητά από την Κομισιόν να ενημερωθεί, αν η Ελλάδα έχει συμμορφωθεί με τις κοινοτικές οδηγίες για τα βασανιστήρια και τη μεταχείριση των προσφύγων.

«Απολογητικός» Παυλόπουλος

«Απολογητική» επιστολή-απάντηση προς τον πρόεδρο της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών και Δικαιοσύνης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Jean Marie Carada έστειλε χθες ο υπουργός Εσωτερικών Πρ. Παυλόπουλος, αναφορικά με την επιβαρυντική για τη χώρα μας έκθεση ομάδας 9 ευρωβουλευτών, για τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης των λαθρομεταναστών (κυρίως στα παλιά κέντρα υποδοχής). Οι εν λόγω ευρωβουλευτές είχαν επισκεφθεί παλιά και νέα κέντρα υποδοχής λαθρομεταναστών τον περασμένο Ιούνιο στην Ελλάδα και ακολούθως είχαν συντάξει τη σχετική έκθεσή τους. «Ο έλεγχος και η διαχείριση του φαινομένου της λαθρομετανάστευσης έχει ευρωπαϊκή διάσταση και μας αφορά όλους» αναφέρει στην απαντητική επιστολή του ο κ. Παυλόπουλος, επισημαίνοντας ότι μόνο τον περασμένο Σεπτέμβριο εντοπίστηκαν πανελλαδικά 13.151 λαθρομετανάστες. Αναφερόμενος στις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης για την αντιμετώπιση του προβλήματος, ο κ. Παυλόπουλος υπογραμμίζει ότι:

* Από τον Απρίλιο του 2007 λειτουργεί στον Δήμο Κυπρίνου Εβρου πρότυπο Κέντρο Φιλοξενίας λαθρομεταναστών (378 άτομα).

* Εχει ήδη ολοκληρωθεί και θα λειτουργήσει άμεσα άλλο ένα Κέντρο Φιλοξενίας λαθρομεταναστών στη Σάμο (300 άτομα).

Στην επιστολή του ο Ελληνας υπουργός Εσωτερικών υποστηρίζει επίσης ότι οι ελληνικές Αρχές προσπαθούν να διαμορφώσουν ένα σύγχρονο νομοθετικό πλαίσιο για τη διασφάλιση ανθρώπινων συνθηκών διαβίωσης στα Κέντρα Φιλοξενίας λαθρομεταναστών.

ΑΠΟΨΕΙΣ

Μια ΕΔΕ δεν φτάνει

ΑΙΦΝΙΔΙΑΣΤΗΚΕ -ή τουλάχιστον αυτό έδειξε- η κυβέρνηση από τις καταγγελίες για βασανισμούς λαθρομεταναστών, που δημοσιοποιήθηκαν με έκθεση διεθνούς οργάνωσης.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΕ «πολύ σοβαρές» τις καταγγελίες ο υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας, Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής κ. Γιώργος Βουλγαράκης, δήλωσε ότι του «δημιουργούν έντονο προβληματισμό» και διέταξε να γίνει ένορκη διοικητική εξέταση (ΕΔΕ).

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ, όμως, της βάρβαρης, της απάνθρωπης αντιμετώπισης των λαθρομεταναστών, όχι μόνον από ασυνείδητους άνδρες του Λιμενικού Σώματος, αλλά και από όργανα άλλων υπηρεσιών, έχει μεγαλύτερη και μάλιστα πολιτική διάσταση.

ΣΕ ΔΗΛΩΣΗ του ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κ. Γιώργος Παπανδρέου, αφού εκφράζει τον αποτροπιασμό του για όσα αναφέρονται στην έκθεση, που δημοσίευσε χθες η «Ε», υπογραμμίζει ότι: «Η πολιτική ευθύνη είναι προφανής. Αφορά τόσο το υπουργείο Εσωτερικών και τον υφυπουργό Δημόσιας Τάξης όσο και το υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας».

ΜΕ ΤΟ ΙΔΙΟ πνεύμα κατατέθηκαν στη Βουλή ερωτήσεις από το ΠΑΣΟΚ και τον ΣΥΡΙΖΑ, με τις οποίες επισημαίνονται οι κυβερνητικές ευθύνες και ερωτάται ο υπουργός Δικαιοσύνης αν θα γίνει εισαγγελική έρευνα μετά τις καταγγελίες.

ΠΑΡΕΚΑΜΨΑΝ το πολιτικό ζήτημα, που τίθεται από την προσβολή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι υπουργοί Εσωτερικών κ. Προκόπης Παυλόπουλος και Εξωτερικών κ. Ντόρα Μπακογιάννη, όπως και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Θεοδ. Ρουσόπουλος, οι οποίοι αναφέρθηκαν στην πίεση που δέχεται η Ελλάδα από τα κύματα των λαθρομεταναστών.

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ, όμως, που τίθεται, δεν είναι η «πίεση», ούτε και αν αντέχει ή δεν αντέχει η χώρα τόσους λαθρομετανάστες, που θέλουν να περάσουν στην Ευρώπη. Η Ελλάδα μένει έκθετη απέναντι στη διεθνή κοινή γνώμη ως χώρα της βαρβαρότητας και του βασανισμού εξαθλιωμένων και απελπισμένων ανθρώπων.

ΑΦΟΡΑ και την Ευρωπαϊκή Ενωση το ζήτημα των μεταναστών και της ανθρώπινης αντιμετώπισής τους, με την προσφορά των στοιχειωδών μέσων για την επιβίωση και την αποκατάστασή τους.

ΤΙΠΟΤΕ, όμως, δεν δικαιολογεί τους βασανισμούς και τις βαρβαρότητες σε βάρος συνανθρώπων. Ούτε και μπορεί να μετατεθούν οι πολιτικές ευθύνες των αρμόδιων Ελλήνων υπουργών στην Ευρωπαϊκή Ενωση ή όπου αλλού. Με μια ΕΔΕ δεν ξεπλένεται η ντροπή, ούτε απαλλάσσονται οι υπουργοί στον χώρο ευθύνης των οποίων δρουν βασανιστές.


ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 31/10/2007