Μισθωτοί οκτώ στους δέκα αλλοδαπούς

[ΑΡΕΙΑΝΟΣ]

Μισθωτοί οκτώ στους δέκα αλλοδαπούς
Ρεπορτάζ ΦΩΤΗΣ ΣΠΑΝΟΣ
Οκτώ στους δέκα αλλοδαπούς στην Ελλάδα είναι μισθωτοί, ενώ οι περισσότεροι εργάζονται στις κατασκευές, τη γεωργία, την κτηνοτροφία, την αλιεία ή παρέχουν υπηρεσίες υπέρ του κοινωνικού και ατομικού χαρακτήρα. Η έρευνα που διεξήχθηκε από το Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας αποτυπώνει τα ανομοιογενή χαρακτηριστικά της ευρείας ομάδας των αλλοδαπών στην Ελλάδα, οι οποίοι και αριθμούν 761.813 άτομα, σύμφωνα με την απογραφή του 2001. Μάλιστα το 56% αυτών μπορεί να εργαστεί, αφού ανήκει στην ηλικιακή κατηγορία μεταξύ 15-64 ετών.



Την ανθρωπογεωγραφία των αλλοδαπών στην Ελλάδα ανέλυσε το Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων του Τμήματος Μηχανικών Χωροταξίας Πολεοδομίας Περιφερειακής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με υπεύθυνο τον Καθηγητή του Τμήματος Χωροταξίας κ. Βύρων Κοτζαμάνη.
Η ανθρωπογεωγραφική ανάλυση των αλλοδαπών της Ελλάδας προϋπόθετε το χωρισμό των αλλοδαπών σε τέσσερις μεγάλες ομάδες. Η ομάδα 1, που την αποτελούν αλλοδαποί προερχόμενοι από τις αναπτυγμένες χώρες, η ομάδα 2, δηλαδή αλλοδαποί από τις βαλκανικές χώρες, η ομάδα 3, δηλαδή αλλοδαποί προερχόμενοι από τις πρώην σοσιαλιστικές χώρες εξαιρουμένων των βαλκανικών και η ομάδα 4, δηλαδή οι αλλοδαποί προερχόμενοι από λοιπές χώρες.
Σημειώνεται πως ο πληθυσμός της Ελλάδας σύμφωνα με την απογραφή του 2001 ανήλθε στα 10.934.097 άτομα, εκ των οποίων τα 10.172.284 ήταν Έλληνες και τα 761.813 αλλοδαποί. Τώρα από τους 761.813 αλλοδαπούς οι 99.901 προέρχονται από τις αναπτυγμένες χώρες, οι 500.226 από τις βαλκανικές χώρες., οι 85.715 από πρώην σοσιαλιστικές χώρες εκτός των βαλκανικών και οι 75.541 αλλοδαποί από λοιπές χώρες.

Ανομοιογένεια
Ο κ. Κοτζαμάνης υπογράμμισε την ανομοιογένεια που χαρακτηρίζει τον πληθυσμό των αλλοδαπών στην Ελλάδα, που σημαίνει ότι θα πρέπει να αντιμετωπιστούν με ιδιαίτερη προσοχή από την Πολιτεία.
«Ο πληθυσμός των αλλοδαπών στην Ελλάδα αποτελεί το 7% του συνόλου του πληθυσμού της, σύμφωνα με την απογραφή του 2001. Αυτή η κατάσταση βέβαια είναι εντελώς διαφορετική σε σχέση με το 1981, όταν οι αλλοδαποί ήταν ελάχιστοι. Επίσης το προφίλ των αλλοδαπών το 1981 και το 1991 είναι εντελώς διαφορετικό σε σχέση με το 2001. Τότε κυριαρχούσαν οι αλλοδαποί οι προερχόμενοι από τις χώρες της ανεπτυγμένης Δύσης, ενώ τώρα κυριαρχούν οι αλλοδαποί που έρχονται από τα Βαλκάνια και άλλες σοσιαλιστικές χώρες. Οι αλλοδαποί δεν είναι γεωγραφικώς ισομοιρασμένοι στην Ελλάδα, αλλά αντιθέτως καταγράφουν συγκεντρώσεις σε διαφορετικά μέρη», τονίζει ο καθηγητής.
Και αναλύει: «Στους αλλοδαπούς που προέρχονται από τις αναπτυγμένες χώρες, διακρίνει κανείς τους συνταξιούχους που προτιμούν περιοχές υψηλού φυσικού κάλλους και τους νέους ενεργούς, που συγκεντρώνονται στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και τα περισσότερα νησιά του Ιουνίου και του Αιγαίου. Η τεράστια πλειοψηφία των αλλοδαπών, αυτοί δηλαδή που προέρχονται από τις Βαλκανικές χώρες, έχει μια πιο ισορροπημένη κατανομή στο χώρο. Έτσι οι αλλοδαποί αυτής της κατηγορίας είναι γεωγραφικά λίγο πολύ παντού στην Ελλάδα. Οι αλλοδαποί από τις πρώην σοσιαλιστικές χώρες, πλην των βαλκανικών, έχουν μεγάλες συγκεντρώσεις στη Δυτική Μακεδονία και τη Θράκη. Τέλος οι αλλοδαποί των λοιπών χωρών συγκεντρώνονται αποκλειστικά στους δήμους και τις κοινότητες βορείως της Αττικής και απασχολούνται στη βιομηχανία».

Μισθωτοί
Ποιό ποσοστό από τους αλλοδαπούς στη χώρα μας είναι οικονομικά ενεργοί, ανήκουν δηλαδή στην ηλικιακή κατηγορία 15-64 ετών; Σύμφωνα με την έρευνα το ποσοστό των οικονομικά ενεργών των αλλοδαπών είναι 56,36%, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στους Έλληνες είναι 37,49%. Πιο ενεργοί οικονομικά με ποσοστό 68,51% αναδεικνύονται οι αλλοδαποί που προέρχονται από χώρες πλην βαλκανικών, πρώην σοσιαλιστικών και αναπτυγμένων κρατών, δηλαδή Πακιστανοί, Ιρακινοί και άλλοι.
Το 85% των αλλοδαπών στην Ελλάδα είναι μισθωτοί, όταν το αντίστοιχο των Ελλήνων είναι 60,81%. Μόλις το 2,66% των αλλοδαπών είναι εργοδότες, ενώ υπάρχει ένα 6% αυτοαπασχολούμενων, ένα ποσοστό 1,58% συμβοηθούντων μελών, καθώς και ένα ποσοστό 4,21% νέων ανέργων.
Αλλά και μεταξύ των αλλοδαπών υπάρχουν διαφορετικά οικονομικά προφίλ. Έτσι στους αλλοδαπούς που προέρχονται από τις αναπτυγμένες χώρες θα δούμε σε ποσοστό περίπου 12%, κάποιοι να εργάζονται είτε ως εργοδότες είτε ως αυτοαπασχολούμενοι. Έτσι οι μισθωτοί σ’ αυτή την κατηγορία αλλοδαπών είναι λιγότεροι σε ποσοστό σε σχέση με τις άλλες τρεις κατηγορίες.

Στις κατασκευές
Σε τι είδους εργασίες εργάζονται οι περισσότεροι αλλοδαποί στην Ελλάδα; Σύμφωνα με την έρευνα το 23,29% των αλλοδαπών εργάζεται στις κατασκευές, ενώ το 16,49% στη γεωργία, την κτηνοτροφία και την αλιεία. Επίσης ένα ποσοστό 12,25% ενεργοποιείται σε δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών υπέρ του κοινωνικού ή ατομικού χαρακτήρα, ενώ ποσοστό 12,10% εργάζεται σε ορυχεία και λατομεία και μεταποιητικές βιομηχανίες. Επίσης υπάρχει ένα ποσοστό 10,27%, το οποίο εργάζεται στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο, την επισκευή αυτοκινήτων και οχημάτων μοτοσικλετών και άλλων ειδών ατομικής και οικιακής χρήσης. Ακόμη ποσοστό 7,94% εργάζεται στα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια, ενώ ποσοστό 7,57% σε ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, διαχείρισης ακίνητης περιουσίας, εκμισθώσεις και επιχειρηματικές δραστηριότητες, τη δημόσια διοίκηση, την άμυνα και την εκπαίδευση, την υγεία και πρόνοια.
Και πάλι μεταξύ των τεσσάρων ομάδων προέλευσης των αλλοδαπών παρατηρούνται σημαντικές διαφοροποιήσεις. Οι αλλοδαποί που προέρχονται από τις αναπτυγμένες χώρες απασχολούνται περισσότερο στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο, καθώς και τις υπηρεσίες, χρηματοπιστωτικές, εκπαίδευσης, υγείας, εκμίσθωσης. Οι αλλοδαποί από τις βαλκανικές χώρες εργάζονται περισσότερο στις κατασκευές, τη γεωργία, την κτηνοτροφία, την αλιεία. Οι αλλοδαποί από τις πρώην σοσιαλιστικές χώρες, πλην των βαλκανικών, ενεργοποιούνται περισσότερο στις κατασκευές και ιδίως τις δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών υπέρ του κοινωνικού ή ατομικού χαρακτήρα. Τέλος οι αλλοδαποί από τις λοιπές χώρες εργάζονται περισσότερο στις μεταποιητικές βιομηχανίες και το χονδρικό και λιανικό εμπόριο.
Ο κ. Κοτζαμάνης καταλήγει λέγοντας πως «εν τέλει αυτό που λέμε αλλοδαποί, δεν είναι ένα ενιαίο πράγμα, αλλά διαφοροποιημένες καταστάσεις, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό προσδιορίζονται από τη χώρα προέλευσης και από το λόγο που εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα. Οι αλλοδαποί παρουσιάζουν διαφορετικά δημογραφικά, εκπαιδευτικά, οικονομικά και κοινωνικά προφίλ, που δεν είναι δυνατόν να μην λαμβάνονται υπόψη στην πολιτική».