Σαλί Μπερίσα - "Υπάρχουν Αλβανοί που αισθάνονται Έλληνες"

[mayromata]

(Συνέντευξη στο περιοδικό "ΒΗΜΑgazino")

Άνθρωπος της δημοκρατίας ή άνθρωπος των πυραμίδων; Καθώς τα Βαλκάνια παίρνουν σιγά σιγά τον δρόμο τους προς την Ευρώπη, το «BHMAGAZINO» συνάντησε τον αμφιλεγόμενο όσο και δημοφιλή πρωθυπουργό της Αλβανίας σε μια περιοδία του στην περιφέρεια. Μίλησε μαζί του για τις αμαρτίες του παρελθόντος και τον ρόλο των Αμερικανών, τους Τσάμηδες, το Κοσσυφοπέδιο και την Βόρεια Ήπειρο και βεβαίως για τους Αλβανούς που ζουν στην χώρα μας.
Όταν ο Σαλί Μπερίσα κάνει την εμφάνιση του στην είσοδο της Κορυτσάς οι κάτοικοι της πόλης αλλάζουν διάθεση. Η επίσκεψη του δεν είναι τυχαία πραγματοποιεί συχνά μετεκλογικές περιοδείες στην Αλβανική περιφέρεια, εγκαινιάζοντας δρόμους και κατοικίες για άστεγους, εκφωνώντας ομηρικούς λόγους για την νέα εποχή που διανύει η χώρα, μιλάει για το τέλος της διαφθοράς, την πάταξη του εγκλήματος , την μείωση των φόρων, την Ευρωπαϊκοί προοπτική της Αλβανίας……. Τίποτε δεν θυμίζει το παρελθόν αυτήν την χειμωνιάτικη μέρα. Στα μάτια των Αλβανών βλέπει κανείς ευγνωμοσύνη, «τίμιος άνθρωπος» ψιθυρίζουν καθώς ο « χαριστικός ηγέτης» ( ο οποίος ανέβηκε στην εξουσία το 1992 με το Δημοκρατικό Κόμμα, αμέσως μετά την δικτατορία του Χότζα, με εμφανή την υποστήριξη των αμερικανών και «έπεσε» το 1997, με το σκάνδαλο των πυραμίδων) απολαμβάνει την αίγλη του νεοεκλεγμένου αρχηγού. Στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές το 2005 το Σοσιαλιστικό Κόμμα του Φατός Νάνο ηττήθηκε και ο Σαλί Μπερίσα επανήλθε «δριμύτερος», όπως έγραψαν τότε οι εφημερίδες, εφοδιασμένος με μεγαλεπήβολα σχέδια για το Κοσσυφοπέδιο και την αποκαλούμενη Τσαμουριά. Ξεχνάει όμως ένας ολόκληρος λαός; Αν ρωτήσεις έναν Αλβανό πολίτη πού πήγαν οι οικονομίες του, θα σου απαντήσει με πικρό χιούμορ: «Στην Ελβετία». Αν ρωτήσεις τον Σαλί Μπερΐσα, θα σου απαντήσει ότι δεν ξέρει. Διπλωμάτης και ευρηματικός, ο πρωθυπουργός της Αλβανίας, πρώην καρδιολόγος, αναλύει τις μεθόδους με τις οποίες σκοπεύει να «γιατρέψει» την Αλβανία. Λιτοδίαιτος, δεν αγγίζει τα ιταλικά «μπισκότι» που σερβίρονται με αφθονία κατά τη διάρκεια της συνέντευξης και μετράει τα πάντα σε ποσοστά και χρονολογίες. Ενώ συζητούμε για την «αυτοδιάθεση» του Κοσσυφοπεδίου, θυμάμαι τα λόγια ενός αλβανού εκδότη στα Τίρανα δύο ημέρες πριν: «Να ζητήσεις από τον Μπερΐσα να συναντηθείτε σε ένα από τα σπίτια του. Εκεί θα δεις αν είχε σχέση με τις πυραμίδες». Η συνέντευξη έγινε τελικά σε ένα γαλλικού τύπου «μπιστρό», στην Κορυτσά.

- Ειναι αλήθεια οτι οι αλβανοί ηολίτες σας στελνουν SΜS με τα προβλήματα τους;
«Ναι, πράγματι, λαμβάνω SΜS καθημερινά. Αποθηκεύονται σε έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή και στη συνέχεια καταμετρώνται και στοιχειοθετούνται. Λαμβάνω υπόψη μου τις ανησυχίες και τα προβλήματα των πολιτών, θεωρώ ότι είναι βασικό στοιχείο για την εξέλιξη αυτού του τόπου. Εργάζομαι πολλές ώρες από το γραφείο και κατ' αυτόν τον τρόπο διατηρώ την επικοινωνία μου με τον έξω κόσμο. Θα σας προκαλέσει έκπληξη, αλλά πολλές υποθέσεις που έχουν φτάσει με ένα μήνυμα σε εμένα έχουν λυθεί».
- Μπορείτε να περιγράψετε μερικά από τα προβλήματα των αλβανών πολιτών;
«Οι άνθρωποι μου μεταφέρουν ποικίλα προβλήματα, που αφορούν το σπίτι τους, την υγεία τους, τη φορολογία τους. Επίσης ζητούν βοήθεια για δικαστικές υποθέσεις. Για αυτές τις περιπτώσεις δεν μπορώ να κάνω πολλά πράγματα γιατί η δικαστική εξουσία λειτουργεί αυτόνομα στην Αλβανία. Και φυσικά το οικονομικό είναι ένα θέμα που απασχολεί πάντοτε τον κόσμο».
- Είναι αρκετά πρωτοποριακός αυτός ο τρόπος επικοινωνίας! Ήταν δική σας ιδέα;
«Ναι, ήταν δική μου ιδέα. Ξέρω ότι οι άνθρωποι βιώνουν δύσκολους καιρούς και νομίζω ότι είναι ελπιδοφόρο για αυτούς να σκέφτονται ότι ο πρωθυπουργός βρίσκεται στο πλευρό τους. Ότι είναι ανά πάσα στιγμή έτοιμος να ακούσει. Είναι άλλωστε ευκολότερο από το να έρθει κάποιος στα Τίρανα από την Κορυτσά ή την Τροπόγε».
- Ποια πιστεύετε ότι είναι το βασικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Αλβανία σήμερα;
«Προς μεγάλη μου λύπη η Αλβανία τα τελευταία χρόνια είναι βυθισμένη στην εγκληματικότητα και στη διαφθορά. Έχουμε λάβει δραστικά μέτρα για αυτά τα προβλήματα. Και έχουμε χειροπιαστά αποτελέσματα. Σήμερα οι κυριότερες αλβανικές συμμορίες και εγκληματικές ομάδες είναι αντιμέτωπες με τον νόμο. Είμαστε σε συνεργασία με τις γειτονικές αρχές και οι υπαίτιοι συλλαμβάνονται στην Ελλάδα, στην Ιταλία, στην Τουρκία, στα Σκόπια. Το μοτίβο μας και η υπόσχεση μας είναι "μηδέν ανοχή". Όσο για τα θέματα της διαφθοράς, πολιτικής και κοινωνικής, έχουμε πραγματοποιήσει μια σειρά από βήματα που έχουν επιφέρει βελτιώσεις. Να συνοψίσω τα μέτρα που έχουν ληφθεί: τα έξοδα σης υπηρεσίες του κράτους έχουν ελαττωθεί κατά 40%. Οι διευθυντές δεν χρεώνουν πλέον προσωπικά τους έξοδα στον προϋπολογισμό του κράτους. Τα χρήματα αυτά διοχετεύτηκαν σε άλλους τομείς, οι οικονομίες που κάναμε ανέρχονται σε 505 εκατ. δολάρια. Το 2006 ήμασταν η χώρα με τη μεγαλύτερη μείωση φόρων στον κόσμο. Δώσαμε τα χρήματα αυτά σε μισθούς, σε συντάξεις, σε ιατρική περίθαλψη. Επενδύσαμε στην Παιδεία. Μέσα σε τέσσερα χρόνια διπλασιάσαμε τον προϋπολογισμό για την Παιδεία. Ο μέσος μισθός των εργαζομένων έχει αυξηθεί κατά 20%. Οι συντάξεις έχουν τριπλασιαστεί. Βέβαια μιλάμε για συντάξεις των 30 ευρώ. Βάλαμε ένα πλαφόν. Τίποτε λιγότερο από 50 ευρώ».
- Έχετε επανειλημμένα πει ότι για όλα αυτά τα προβλήματα ευθύνεται η προηγούμενη κυβέρνηση.
«Οπωσδήποτε ναι. Γιατί, θα μου πείτε. Η τότε κυβέρνηση είχε πολύ υψηλούς φόρους. Είπα τότε στους ανθρώπους μου: έχουμε δύο εναλλακτικές. Ή να ελαττώσουμε τα έξοδα μας ή να ελαττώσουμε τους φόρους και να προωθήσουμε αυτά τα χρήματα στις επιχειρήσεις, στους επενδυτές. Πράγματι, ένα μεγάλο ποσό από αυτά που συγκεντρώσαμε τοποθετήθηκε στις επιχειρήσεις. Το γενικότερο κλίμα είναι καλύτερο. Υπάρχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον τώρα από ελληνικές αλλά και από άλλες ξένες επιχειρήσεις να επενδύσουν στην Αλβανία. Σε αυτό ελπίζουμε».
- Η κυβέρνηση σας κάνει λόγο για αποκέντρωση και για ένα ευέλικτο σύστημα αποφάσεων και διοίκησης. Ωστόσο όσον αφορά την Παιδεία τουλάχιστον - και σας ρωτάω για την Παιδεία γιατί και εσείς με τη στήριξη των φοιτητών ξεκινήσατε - ακούγονται πολλά παράπονα: ότι εσείς προσωπικά διορίζετε ακόμη και τους καθηγητές...
«Το θέμα της Παιδείας είναι πολύ μεγαλύτερο. Ο κάθε Αλβανός που έχει αποφοιτήσει από το λύκειο έχει το δικαίωμα να φοιτήσει στο πανεπιστήμιο. Υποσχεθήκαμε ότι θα διπλασιάζαμε τον αριθμό των φοιτητών μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια. Κατορθώσαμε να το επιτύχουμε μέσα σε δύο χρόνια. Επίσης λόγω δημογραφικών ανακατατάξεων πολλά σχολεία παρέμεναν κλειστά στην επαρχία. Αυτό είχε μεγάλη επίδραση στο 1/3 των παιδιών της χώρας. Αυτό που προσπαθούμε τώρα είναι κάθε παιδί να παρακολουθεί υποχρεωτικά εννέα σχολικά χρόνια και να έχει τη δυνατότητα να συνεχίσει στο γυμνάσιο και στο λύκειο, αν αυτό είναι εφικτό. Η μεγάλη πρόκληση είναι να καταφέρουμε να πραγματοποιήσουμε μεταρρυθμίσεις στην εκπαίδευση. Το υπάρχον μοντέλο είναι απαρχαιωμένο. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Τα πανεπιστήμια μας πρέπει να γίνουν πιο αυτόνομα. Βρίσκεται σε εξέλιξη ένας διαρκής διάλογος».




- Ωστόσο πολλά παιδιά στη Βόρεια Αλβανία δεν πηγαίνουν σχολείο λόγω του εθιμικού δικαίου, του λεγόμενου Κάνουν, το οποίο κυριαρχεί στην περιοχή. Αυτό δεν είναι ένα μεγάλο κοινωνικό πλήγμα; Αν δεν κάνω λάθος, η δική σος καταγωγή είναι από τη Βόρεια Αλβανία - υπάρχει και τοπωνύμιο Μπερΐσα.
«Υπάρχουν αρκετές οικογένειες με το όνομα Μπερΐσα. Το Κανούν επικράτησε στην περιοχή επειδή υπήρχε έλλειψη νόμων. Οι βεντέτες επέστρεψαν εφόσον οι εγκληματίες έμεναν ατιμώρητοι. Είμαι πολύ αισιόδοξος πάνω σε αυτό το θέμα. Από τη στιγμή που οι ένοχοι πληρώνουν για το έγκλημα τους και οδηγούνται στη φυλακή, είναι λίγοι αυτοί που θα προτιμήσουν να συνεχίσουν την παράδοση».
- Έχετε τη φήμη ότι βλέπετε τα πράγματα μέσα από το μικροσκόπιο. Ήσασταν άλλωστε και γιατρός. Άλλα γίνατε εν τέλει πολιτικός.
«Ήμουν ένας ικανός καρδιολόγος, με πάθος για το λειτούργημα. Αποφάσισα να γίνω πολιτικός λίγο πριν από την πτώση της δικτατορίας. Τότε μάλιστα πίστευα ότι η δικτατορία θα κρατούσε ακόμη περισσότερο. Ακόμη και όταν έπεσε το Τείχος του Βερολίνου και γκρεμίστηκε το "σιδηρούν παραπέτασμα" υπήρχε ένα όνειρο: να γίνει η Αλβανία Κούβα. Ο Μιλόσεβιτς ήταν πρόθυμος να βοηθήσει τα εναπομείναντα κομουνιστικά καθεστώτα να επιβιώσουν. Οι Αλβανοί ωστόσο σκέφτονταν διαφορετικά. Ήθελαν δημοκρατία. Άρχισα να γράφω άρθρα, ήθελα να διαμαρτυρηθώ, όχι ως πολιτικός αλλά ως διανοούμενος. Γνώριζα πολύ καλά ότι κάποιες αλήθειες ήταν πολύ μεγαλύτερες από τις δικές μου, ότι κάποια ιδανικά ξεπερνούσαν τα δικά μου, γι' αυτό και τα κυνήγησα».
- Περιμένατε τότε, στο ξεκίνημά σας, ότι το 1991 οι φοιτητές θα γονάτιζαν μπροστά σας ζητωκραυγάζοντας το όνομα σας;
«Όχι, ομολογώ ότι δεν το περίμενα. Δεν υπήρχε ούτε ένα κίνημα αντίστασης στην Αλβανία προτού βγουν οι φοιτητές στους δρόμους. Αυτό σήμανε μια νέα εποχή για την Αλβανία, μια νέα ζωή για όλους μας».
- Οι γονείς σας σας έσπρωξαν στην πολιτική;
«Οι γονείς μου ήταν αγρότες. Δεν ήξεραν από τέτοια πράγματα...».
- Και σπουδάσατε γιατρός... Το γεγονός άραγε ότι χάσατε τον αδελφό σας από καρδιακό επεισόδιο ελάττωσε την εμπιστοσύνη σας στην Ιατρική;
«Έχασα τον αδελφό μου, πράγματι, αλλά όχι, δεν απογοητεύτηκα. Το τέλος είναι αναπόφευκτο. Για όλους μας. Το θέμα είναι τι κάνουμε όσο ζούμε».



- Και το 1997; Οι πυραμίδες; Τα θύματα; Έχετε μετανιώσει για κάτι;
«Ξέρετε, εγώ, η κυβέρνηση γενικότερα, ανεχτήκαμε πολλές μηχανορραφίες ιδιωτών. Αυτό ήταν πράγματι ένα μεγάλο λάθος. Οι πυραμίδες εμφανίστηκαν το 1991, ήταν από τα φαινόμενα που ακολουθούν την πτώση μιας δικτατορίας. Ως το 1995 οι αλβανοί πολίτες είχαν επενδύσει πέντε εκατ. δολάρια. Και μετά επήλθε η καταστροφή. Αποφάσισα να σταματήσω αυτό το πείραμα. Αλλά δεν είχαμε μέθοδο ούτε την κατάλληλη νομοθεσία για να χειριστούμε το πρόβλημα. Εφεύραμε έναν σχετικό νόμο, ο οποίος λειτούργησε πυροσβεστικά. Η αντιπολίτευση είχε έναν και μόνο σκοπό: να πείσει τον κόσμο ότι βάλαμε χέρι στις οικονομίες των πολιτών. Είπα στους συνεργάτες μου ότι δεν θα κυβερνήσω αυτή τη χώρα αν δεν γίνει ξεκάθαρο ότι δεν έχουμε αγγίξει τα χρήματα. Γιατί αυτό δεν λειτούργησε; Οι πρώτες εταιρείες επέστρεψαν το 50% το 60 % των χρημάτων τους. Ο κόσμος φυσικά ζητούσε και τα υπόλοιπα. Έλεγαν ότι είχαμε τοποθετήσει τα χρήματα σε τραπεζικούς λογαριασμούς έξω από τη χώρα. Ναι, μπορούσα να το είχα κάνει αλλά δεν το έκανα, αυτό είναι εντελώς αντίθετο με τα πιστεύω μου. Μετά, μας κατηγόρησαν ότι μαγειρέψαμε τις εκλογές. Έκανα ό,τι μπορούσα για να υπερασπιστώ τη δημοκρατία. Αυτός ήταν πάντοτε ο σκοπός μου. Ήρθε η αντιπολίτευση στην εξουσία αλλά δεν έφυγα από τη χώρα μου. Δεν άφησα ποτέ την Αλβανία. Ερευνούσαν το θέμα επί τρία χρόνια. Αναγκάστηκαν να παραδεχτούν ότι το Δημοκρατικό Κόμμα δεν είχε εμπλοκή στο θέμα των πυραμίδων. Έμεινα σταθερός σε αυτά που έλεγα και πίστευα. Και ιδού το αποτέλεσμα: η επανεκλογή μου».
- Πιστεύετε ότι οι άνθρωποι συγχωρούν; Ξεχνούν;
«Οι άνθρωποι συνειδητοποιούν. Και συγχωρούν. Ο κόσμος σήμερα ξέρει ότι το Δημοκρατικό Κόμμα δεν άγγιξε τα χρήματα. Οι άνθρωποι είδαν ότι αυτοί που έχτισαν τις πυραμίδες έπειτα έγιναν υπουργοί, στρατηγοί, πρεσβευτές του Σοσιαλιστικού Κόμματος. Έγιναν η βασική ομάδα της κυβέρνησης. Ο κόσμος δεν είναι κουτός».
- Οι νέες προκλήσεις σάς φοβίζουν; Η Αλβανία έχει ανοιχτές υποθέσείς. Μετά τις βουλευτικές εκλογές στη Σερβία στις 21 Ιανουαρίου θα αποφασιστεί και το καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου. Ποια είναι η θέση σας για το μέλλον της περιοχής;
«Το Κοσσυφοπέδιο ήταν ανέκαθεν πρόβλημα. Αν ρίξουμε μια ματιά στο παρελθόν θα δούμε ότι οι χώρες των Βαλκανίων έχουν έρθει πολλές φορές σε αντιπαράθεση. Το πρόβλημα με το Κοσσυφοπέδιο ξεκινάει από παλιά, από την εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αργότερα, ο Στάλιν και ο Τίτο αποφάσισαν να το συμπεριλάβουν στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Διότι γνώριζαν πολύ καλά τη δυσκολία του. Κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γιουγκοσλαβία υπήρξε συμφωνία ανάμεσα στους Αλβανούς του Κοσσυφοπεδίου και της Αλβανίας, που όριζε ότι μετά το τέλος του πολέμου θα γινόταν δημοψήφισμα. Τότε η ιδέα της ένωσης του Κοσσυφοπεδίου με την Αλβανία ήταν ζωντανή. Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι οι Αλβανοί από το 1878 ως τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο εργάζονταν για την ένωση. Αλλά οι προσπάθειες απέτυχαν. Κάθε ημέρα στην Πρίστινα ξημέρωνε μια πολύ διαφορετική πραγματικότητα από αυτή που ξημέρωνε στα Τίρανα. Όταν κατέρρευσε ο σοσιαλισμός, το Κοσσυφοπέδιο δεν ζήτησε να ενωθεί με την Αλβανία, δεν οραματίστηκε κοινά σύνορα, αλλά απαίτησε την ανεξαρτησία του. Διότι η αλβανική πραγματικότητα είναι διαφορετική από αυτή του Κοσσυφοπεδίου. Στην πολιτική σκηνή αυτού του τόπου υπήρξαν κόμματα που χρησιμοποίησαν το θέμα του Κοσσυφοπεδίου. Το κόμμα μου δεν το έκανε αυτό. Παρόλο που τρέφουμε σεβασμό για τους Αλβανούς του Κοσσυφοπεδίου».
- Οπότε δεν ασπάζεστε το όραμα της Μεγάλης Αλβανίας;
«Αυτή τη δεδομένη στιγμή ο μοναδικός δρόμος για το Κοσσυφοπέδιο είναι η αυτοδιάθεση του».
- Ποια είναι η εκτίμηση σα$ για το τι πρόκειται να συμβεί;
«Πρώτα τα Σκόπια, έπειτα το Μαυροβούνιο, ο δρόμος είναι μόνο η ανεξαρτησία. Οι Σέρβοι όμως, με τον τρόπο τους, δεν επιθυμούν τίποτε άλλο εκτός από τη διχοτόμηση. Αλλά αυτό είναι λάθος. Πρέπει να δούμε πέρα από τα διεθνή μας σύνορα και να στρέψουμε το βλέμμα μας προς μια ενωμένη Ευρώπη».
- Οι Σέρβοι και οι Αλβανοί του Κοσσυφοπεδίου πιστεύετε ότι θα ζήσουν ειρηνικά;
«Με βεβαιότητα. Αυτό είναι το ευρωπαϊκό μάθημα ανθρωπιάς, το μάθημα για το μέλλον. Και δεν υπάρχει άλλη οδός, οι λαοί πρέπει να σβήσουν το παρελθόν και να συμφιλιωθούν, να συνεργαστούν. Αυτή είναι η θέση μου. Η ιδέα μιας Μεγάλης Σερβίας δεν είναι ρεαλιστική. Η διχοτόμηση δεν είναι λύση. Φανταστείτε τι θα συμβεί αν διχοτομηθούν οι χώρες επειδή έχουν εθνικές μειονότητες. Στο Κοσσυφοπέδιο το 90% είναι Αλβανοί. Πρέπει να ζήσουν ειρηνικά με τους Σέρβους».
- Η λεγόμενη Τσαμουριά; Είναι θέμα που επιζητεί λύση κατά τη γνώμη σας; Η Ελλάδα θεωρεί ότι πρόκειται για ένα ανύπαρκτο θέμα.
«Το πρόβλημα είναι το ακόλουθο: το 1991 είχα πολλές συναντήσεις με τον τότε πρωθυπουργό της Ελλάδας Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, για ποικίλα θέματα. Είχα συναντήσεις και με τον Πρόεδρο κ. Στεφανόπουλο. Πιστεύω ότι οι σχέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν βελτιωθεί σημαντικά, ειδικά αν σκεφτεί κανείς ότι 50 χρόνια δικτατορίας και προπαγάνδας είχαν δεδομένο το πάγωμα των σχέσεων. Αλλά συμφωνήσαμε με την προηγούμενη κυβέρνηση να ξεπεράσουμε το παρελθόν. Είμαι πολύ περήφανος για αυτό. Σήμερα οι σχέσεις είναι θερμές. Ωστόσο, το αίτημα των περιουσιών ελλήνων και αλβανών πολιτών πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ένα νομικό θέμα. Δηλαδή ως θέμα τεχνικό και όχι εθνικό. Η Ελλάδα είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ. Και η Ελλάδα μάς βοηθάει να μπούμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ. Αλλά όλο και συχνότερα ευρωπαίοι πολίτες καταφεύγουν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για θέματα κυριότητας και περιουσίας. Γι' αυτό πιστεύω ότι το θέμα της Τσαμουριάς πρέπει να αναλυθεί από κοινού και όχι από έναν τρίτο. Αλλιώς σύντομα θα δούμε τους πολίτες μας να τρέχουν στο Στρασβούργο για να βρουν το δίκιο τους και να διεκδικήσουν τις περιουσίες τους. Όπως έγινε και στην Κύπρο».
- Και η Βόρεια Ήπειρος;
«Η ελληνική μειονότητα είναι κομμάτι του πληθυσμού μας. Δεν την αρνούμαστε, σεβόμαστε τις εθνικές μειονότητες. Αλλά ας μην ξεχνάμε ότι οι Βορειοηπειρώτες έχουν ενσωματωθεί στην αλβανική κοινωνία. Όπως και πολλοί Αλβανοί έχουν ενσωματωθεί στην ελληνική κοινωνία. Υπάρχουν Αλβανοί που αισθάνονται Έλληνες. Που ζουν στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, εργάζονται, τα παιδιά τους πηγαίνουν σε ελληνικό σχολείο. Αυτή είναι η πραγματικότητα».
- Οι Αλβανοί που ζουν στην Αμερική αισθάνονται Αμερικανοί;
«Και οι Αλβανοί που ζουν στην Αμερική έχουν ενσωματωθεί στην αμερικανική κοινωνία. Είναι φυσικό. Η Αμερική άλλωστε έχει σταθεί στο πλευρό της Αλβανίας. Τη δεδομένη στιγμή παρακινεί τον Δυτικό κόσμο να ελευθερώσει το Κοσσυφοπέδιο. Η Αλβανία δεν το απαίτησε αυτό. Η Αμερική έδωσε ελπίδα στην Αλβανία για ένα καλύτερο αύριο. Τη στήριξε μετά τη δικτατορία. Υπάρχουν ειδικές συνθήκες που κάνουν την Αλβανία να είναι ευγνώμων στην Αμερική, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η Αλβανία ξεχνά τον ευρωπαϊκό της προσανατολισμό».
- Λέγεται ότι οι ΗΠΑ έχουν στηρίζει και εσάς προσωπικά.
«Δεν θα το έλεγα. Η Αμερική στηρίζει αυτό που βλέπει σωστό και αυτό που έχει μέλλον. Δεν στηρίζει τη διαφθορά και τις δολοπλοκίες. Διότι εκεί βασίζονται πολλά από τα πολιτικά πρόσωπα που συναντούμε σήμερα στην Αλβανία».
- 0 Εντι Ράμα, ο δήμαρχος των Τιράνων, αναδεικνύεται σε σημαντικότερο αντίπαλο σας στην πολιτική σκηνή...
«Ο Ενπ Ράμα είναι μια καταστροφή. Διαφωνώ κάθετα μαζί του. Δεν είχε ποτέ ένα αστικό πλάνο για την πρωτεύουσα. Ούτε πρόβλεψε συγκεκριμένο πρόγραμμα για το ποια κατασκευαστική εταιρεία πρέπει να αναλαμβάνει έργα και ποια όχι. Έτσι, μετέτρεψε το σχέδιο κατασκευής της πόλης σε ένα μεγάλο καζίνο. Είναι μεγάλος υποκριτής. Το όνομα του θα έπρεπε να είναι Εντι Υποκριτής».
- Όταν δεν ασχολείστε με την πολιτική, τι κάνετε;
«Ξέρω πότε πρέπει να διαβάσω ένα καλό βιβλίο, πότε να περάσω χρόνο με τα εγγόνια μου, πότε είναι Σαββατοκύριακο και πότε Δευτέρα. Ένας καλός πολικός πρέπει να ξέρει και αυτό».




Περιοδικό "BHMAgazino"
Συνέντευξη στη Νίνα-Μαρία Πασχαλίδου