Περιδιαβαίνοντας τη γη του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού

[xylino spathi]

ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΤΗ ΓΗ ΤΟΥ ΒΟΡΕΙΟΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ…
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΤΗ ΓΗ ΤΟΥ ΒΟΡΕΙΟΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ…

Ανταπόκριση-Φωτογραφία: Νίκος Σουτόπουλος*

Μετά το τέλος της επιτυχημένης Παγκόσμιας Συνδιάσκεψης Αποδήμων Ηπειρωτών στα Γιάννενα, οι σύνεδροι είχαμε την ευκαιρία να πραγματοποιήσουμε ένα διήμερο ταξίδι από 31/7 – 1/8/2006 στα μέρη όπου διαμένει και αναπτύσσεται η Ελληνική Εθνική Μειονότητα της Αλβανίας.
Ξεκινήσαμε πρωί με λεωφορείο από το ξενοδοχείο “ Du Lac” και αφού περάσαμε από το ένδοξο, ιστορικό Καλπάκι και το άγαλμα του έλληνα στρατιώτη-σύμβολο του ελληνοϊταλικού έπους του πολέμου του 1940 που γράφτηκε στα ηπειρώτικα βουνά, φτάσαμε στη συνοριακή διάβαση της Κακαβιάς.
Στην τυπική διαδικασία ελέγχου των διαβατηρίων μας στο τελωνείο της ελληνοαλβανικής μεθορίου, δεν προλάβαμε να συνειδητοποιήσουμε ότι αυτά τα σύνορα χώριζαν κάποτε δύο διαφορετικούς κόσμους, καθώς το λεωφορείο μας αμέσως ξεχύθηκε στον καταπράσινο κάμπο της Δρόπολης. (φωτό Γλύνα, Επισκοπή, Βραχογορανζή, Γράψη, Φραστανή, Γορίτσα, Tεραχιάτι, Σωφράτικα Δούβιανη, Χάσκοβο, Βάνιστα, Γοραντζή και Δερβιτσάνη. Όλα ελληνόφωνα χωριά της Κάτω Δρόπολης κοντά στην Εθνική οδό της Κακαβιάς-Αργυροκάστρου, που μαζί με τις παραδοσιακές πλινθόκτιστες σκεπές των σπιτιών τους δίνουν την μαρτυρία ότι η σύγχρονη ελληνική κοινότητα της Αλβανίας, παραμένει στις πατρογονικές εστίες του Βορειοηπειρωτικού ελληνισμού παρά τις αντιξοότητες και τους διωγμούς που της επιφύλαξε ένα απάνθρωπο πολιτικό καθεστώς στη σύγχρονη ιστορία της.....
Η πρωτεύουσα του νομού, το Αργυρόκαστρο , ήταν ο πρώτος σταθμός του ταξιδιού μας στη γείτονα χώρα. Ανηφορίσαμε τον ‘‘Καλιά’’- το κάστρο της Πριγκίπισσας Αργύρως (φωτό 3), που έδωσε και το όνομα στην ομώνυμη πόλη με τον τραγικό θάνατο της. Είδαμε το πολεμικό μουσείο του κάστρου μαζί με μια πανοραμική θέα της πόλης από ψηλά. (φωτό 1) Περπατήσαμε στα παραδοσιακά καλντερίμια της πόλης, την αγορά, την πλατεία της, είδαμε το Γενικό Προξενείο της Ελλάδος στο Αργυρόκαστρο (φωτό 13) καθώς και το Εκκλησιαστικό Λύκειο του ‘‘Τιμίου Σταυρού’’ που ίδρυσε ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας κ.κ. Αναστάσιος.(φωτό 2)
Διασχίζοντας τον κάμπο της Δρόπολης που ήταν ‘‘κατάσπαρτος’’ από τα ελληνόφωνα χωριά αλλά και τα οχυρωματικά έργα των ‘‘μπούγκερς’’- απομεινάρια του κομμουνιστικού καθεστώτος του Χόντζα, επισκεφτήκαμε ένα αμιγώς ελληνικό χωριό, την ξακουστή Δερβιτσάνη. Οι γυναίκες με τις παραδοσιακές λευκές μαντίλες, το πολιτιστικό κέντρο και το σιντριβάνι με το όμορφο ζευγάρι-άγαλμα στην πλατεία(φωτό 4), καθώς και ο ναός της ‘‘Κοιμήσεως της Θεοτόκου’’ με το πνευματικό κέντρο και το Ινστιτούτο Επαγγελματικής Κατάρτισης, τράβηξαν το βλέμμα μας.
Στο Επαρχείο της Κάτω Δρόπολης στα Σωφράτικα (φωτό 5) μας υπο-δέχτηκε ο Έπαρχος κ. Παντελής Τόλης ο οποίος μας συνόδευσε ως το χωριό Τεριαχάτι όπου παραβρέθηκε τιμητικά στο γεύμα μας (φωτό 6) και μας πρόσφερε ως ενθύμιο τον πρώτο εικονογραφημένο τουριστικό οδηγό της περιοχής.(φωτό 7)
Στη συνέχεια αναχωρήσαμε για την παραλιακή και όμορφη πόλη των Αγ. Σαράντα ένα σημαντικό λιμάνι αλλά και τουριστικό κέντρο της σύγχρονης Αλβανίας. Εκεί φιλοξενηθήκαμε για ένα βράδυ στο ξενοδοχείο ‘‘Ολύμπια’’ και απολαύσαμε το δείπνο και το βραδινό ποτό με θέα την τουριστική κίνηση της νυχτερινής ζωής της πόλης και τα απέναντι παράλια του νησιού της Κέρκυρας! (φωτό 9)
Η πρωινή μας αναχώρηση την επόμενη μέρα οδήγησε τα βήματά μας μέσα από απόκρημνα βράχια στην αγέρωχη Χειμάρα – ένα ιστορικό προπύργιο του ελληνισμού. Μας υποδέχτηκε ο Δήμαρχος Βασίλης Μπολάνος μαζί με το βουλευτή του ΚΕΑΔ κ. Πέτση (φωτό 10) και μας ξενάγησαν στην όμορφη παραλία της σύγχρονης λουτρόπολης του καλοκαιριού (φωτό 11) για να πιούμε ένα καφέ δίπλα στο κύμα και το λιμανάκι της. Οι πιο τολμηροί από μας κατάφεραν να επισκεφτούν την ‘‘Ακροκεραύνειο Σχολή’’ (φωτό 12) που θα υποδεχτεί πάλι μαθητές μετά από 130 χρόνια (1876) για τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας.
Καθώς πήραμε το δρόμο της επιστροφής και μετά από μια βόλτα στην παραλία της σύγχρονης πόλης των Αγ. Σαράντα όπου παρατηρείται οικοδομικός και αναπτυξιακός οργασμός σήμερα, στην σκέψη μας ήρθαν τα ονόματα των αρχαίων ελληνικών πόλεων της Επιδάμνου, του Βουθρωτού, της Αντιγόνειας, της Απολλωνίας κ.α. Περιδιαβήκαμε νοερά τα παραδοσιακά τοξωτά γεφύρια που συναντήσαμε στη Δρόπολη με τις όμορφες βυζαντινές εκκλησιές και τις τοιχογραφίες. Σαν να ακολουθή-σαμε τα βήματα του Αγ. Κοσμά που αγωνίστηκε για τη διάδοση της ελληνικής γλώσσας και της χριστιανικής πίστης στους δύσκολους καιρούς της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Νιώθαμε ότι ακούσαμε την πολεμική ιαχή των ελλήνων στρατιωτών κατά τη νικηφόρα επέλαση του ελληνικού στρατού στο ελληνοαλβανικό μέτωπο το 1940...
Είχαμε συναντήσει ανθρώπους με κοινή εθνική καταγωγή που αγωνίζονται και διαμένουν στην πατρώα γη του Βορειοηπειρωτικού ελληνισμού. Τόποι και άνθρωποι γνωστοί μα και συνάμα ξένοι.....!

* Ο Νίκος Σουτόπουλος είναι αποσπασμένος εκπαιδευτικός του ΥΠΕΠΘ στην Αλβανία και διδάσκει ελληνική γλώσσα στα Ελληνικά Φροντιστήρια Κορυτσάς ‘‘Αριστοτέλης’’

--------------------------------------------------------------------------------