ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

[xylino spathi]

ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Δεν είμαστε Αλβανοί, είμαστε Βορειοηπειρώτες

ΒΟΥΛΑ ΚΕΧΑΓΙΑ






Κλειστές πόρτες και έντονη προκατάληψη από το γηγενή πληθυσμό, που τους αντιμετωπίζει με δυσπιστία ταυτίζοντάς τους με τους Αλβανούς, συνάντησαν οι ελληνικής καταγωγής πρόσφυγες από την Αλβανία, που εγκαταστάθηκαν τα τελευταία χρόνια στη χώρα.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ.

Γραφείο Βόρειας Ελλάδας




Γιατί συνάντησαν την προκατάληψη οι ελληνικής καταγωγής πρόσφυγες από την Αλβανία


Οι διακρίσεις εις βάρος των Βορειοηπειρωτών προσφύγων σε συνδυασμό με την πλημμελή στήριξή τους από την πολιτεία, τους οδήγησαν στον κοινωνικό αποκλεισμό και στην απομόνωση, προβλήματα που για να υπερπηδηθούν απαιτείται χρόνος και συνεχής επιβεβαίωση των καλών προθέσεών τους. Σύμφωνα με έρευνα των Τμημάτων Ψυχολογίας και Παιδαγωγικού του ΑΠΘ, υπό την καθηγήτρια Μίκα Χαρίτου - Φατούρου, η συντριπτική πλειοψηφία των ατόμων που ήρθαν στη χώρα μας από την Αλβανία εξέφρασε μεγάλη απογοήτευση, κυρίως όσον αφορά τη βοήθεια από το κράτος και την εργασία, ενώ σημαντικά προβλήματα αντιμετώπισε στο ζήτημα της στέγασης και της συμπεριφοράς του ντόπιου πληθυσμού.

«Ο ελληνικός πληθυσμός δεν έγινε ξαφνικά ρατσιστής, αλλά κάπου αισθάνθηκε να απειλείται από την παρουσία των ανθρώπων αυτών. Λόγω των αυξημένων δεικτών της ανεργίας, διαμορφώθηκε η άποψη ότι έρχονται και μας παίρνουν τις δουλειές», εξηγεί στα «ΝΕΑ» η κ. Χαρίτου - Φατούρου, για να προσθέσει: «Το κλίμα αυτό δεν μπόρεσε να αναστραφεί με την αλβανική κρίση και την κυριαρχία των καλάσνικοφ, αντιθέτως η κατάσταση επιδεινώθηκε. Καλλιεργήθηκε η ξενοφοβία».

Η έρευνα έγινε σε σύνολο 277 νοικοκυριών οικογενειών που μετακινήθηκαν από την Αλβανία προς την Ελλάδα. Όπως διαπιστώθηκε, οι ελληνόφωνοι πρόσφυγες αντιμετώπιζαν διακρίσεις και ως μειονότητα στην Αλβανία, οι οποίες συνέχισαν να υφίστανται σε μεγαλύτερο βαθμό με τον ερχομό τους στην Ελλάδα.

Το 59,8% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι ήρθε αντιμέτωπο με πρακτικές κοινωνικού αποκλεισμού, οι οποίες ωστόσο σταματούσαν να συντηρούνται μετά τις επαφές τους με τους ντόπιους.

Οι διακρίσεις που γίνονταν εις βάρος τους στην Αλβανία αποδόθηκαν κυρίως στην πολιτικοοικονομική κατάσταση που επικρατούσε στη χώρα προέλευσης. Στην Ελλάδα η στάση των πολιτών απέναντί τους αποδόθηκε στην έλλειψη πληροφόρησης για τη Βόρειο Ήπειρο και στην απουσία σαφούς πολιτικής γραμμής από την πλευρά του ελληνικού κράτους, όπως επίσης στα αρνητικά στερεότυπα για τα άτομα που προέρχονται από την Αλβανία. Σύμφωνα με τις απαντήσεις των ερωτηθέντων, οι προκαταλήψεις που αντιμετώπισαν οι Βορειοηπειρώτες αναδείχθηκαν σε ποσοστό 37% για προβλήματα εργασιακά, σε ποσοστό 14,1% για ζητήματα νομικής κατοχύρωσης, σε ποσοστό 26,1% για συμπεριφορές του τύπου «Είστε από την Αλβανία», ενώ σε ποσοστό 8,7% οφείλονταν στη μη αναγνώριση της ελληνικής τους καταγωγής.

Η στάση, πάντως, που υιοθέτησαν οι πρόσφυγες από την Αλβανία απέναντι στις διακρίσεις ήταν περισσότερο αμυντική. Ενδεικτικό είναι ότι το 50,7% δήλωσε απουσία και αδυναμία αντίδρασης, ενώ το 4,4% τήρησε στάση αναμονής, λόγω απογοήτευσης. Το 30,8% πάλι ανέπτυξε στρατηγικές προσανατολισμένες στην επίλυση του προβλήματος και το 8,1% αντέδρασε βασισμένο στα συναισθήματα. Τέλος, το 5,9% συμβιβάστηκε με τις παρούσες συνθήκες.

Από την ανάλυση των αποτελεσμάτων της έρευνας, καταγράφηκαν σημαντικά ποσοστά ανεργίας, υποαπασχόλησης και ετεροαπασχόλησης. Οι βραχυπρόθεσμες εργασιακές σχέσεις (το 92% δεν παρέμενε πάνω από έναν χρόνο στην ίδια εργασία) υποδηλώνουν το αρνητικό κλίμα σε σχέση με την επαγγελματική αποκατάσταση του συγκεκριμένου πληθυσμού.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το 12,8% παρέμεινε άνεργο, ενώ όσοι απασχολήθηκαν σε ορισμένες δουλειές ήταν σε ποσοστό 32% ημιειδικευμένοι υπάλληλοι και σε ποσοστό 17,7% εξειδικευμένοι. Σε ό,τι αφορά το βαθμό ικανοποίησής τους από την εργασία και το μισθό, το 47,4% δήλωσε καθόλου ικανοποιημένο και το 53,6% αρκετά ή πολύ ευχαριστημένο. Σε σχέση με τις συνθήκες εργασίας, καθόλου ικανοποιημένο εμφανίστηκε το 45,4% και αρκετά ικανοποιημένο το 54,6%.

Τα προβλήματα με τις αρχές επιβάρυναν ιδιαίτερα το εργασιακό καθεστώς, καθώς η δυνατότητα νόμιμης εργασίας, η άδεια εξασκήσεως επαγγέλματος και η ιατροφαρμακευτική και ασφαλιστική κάλυψη απουσίαζαν από το σύνολο σχεδόν των οικογενειών που συμμετείχαν στην έρευνα.

Οι προσδοκίες των ελληνικής καταγωγής προσφύγων από την Αλβανία, αναφορικά με τις συνθήκες της διαμονής τους στην Ελλάδα, δείχνουν μία ψύχραιμη και υπομονετική αντιμετώπιση της κατάστασης. Το 37,7% των ερωτηθέντων ανέφερε πως «ελπίζουμε σε ένα καλύτερο μέλλον για τα παιδιά μας», ενώ το 22,1% είπε ότι «ελπίζουμε σε ένα καλύτερο μέλλον για μας». Σε ποσοστό 8,6% υπήρξαν και απαντήσεις ότι «όλοι οι άνθρωποι θέλουν να ελπίζουν πως κάτι καλύτερο θα γίνει».

Όπως επισημαίνει η κ. Χαρίτου - Φατούρου, υπάρχει η δυνατότητα ενσωμάτωσης των Βορειοηπειρωτών στο ελληνικό σύνολο, καθώς η θρησκεία και η γλώσσα είναι κοινές. Εντούτοις, συμπληρώνει η ίδια, «πολλοί από αυτούς και κυρίως οι μεγαλύτεροι επιθυμούν να γυρίσουν πίσω. Προφανώς θα έπρεπε να δημιουργηθούν μεικτά σχολεία, να γίνει ανταλλαγή εθίμων και εμπειριών. Μέσα από αυτή την έρευνα προσπαθήσαμε να δούμε τις ανάγκες των ανθρώπων και να φτιάξουμε ομάδες αυτοβοήθειας. Δεν τους αξιοποιήσαμε όμως για να μετριάσουμε την ξενοφοβία και το ρατσισμό κι αυτό γιατί δεν καταλάβαμε ότι ο πολυπολιτισμός είναι το αναπόφευκτο μέλλον της Ευρώπης».



ΤΑ ΝΕΑ , 16/03/1999 , Σελ.: N45