Πρόσωπα της Ιστορίας
Ο Μάικλ Κόλλινς υπήρξε ο σπουδαιότερος ηγέτης του Ιρλανδικού Δημοκρατικού Στρατού.
Φυλακίστηκε για την οργάνωση της "Πασχαλινής Εξέγερσης" (1916).
Έπειτα από την αποφυλάκισή του επωμίστηκε μόνος σχεδόν όλες τις στρατιωτικές
και μεγάλο μέρος των διοικητικών ευθυνών του αγώνα για την ιρλανδική ανεξαρτησία.
Συνετέλεσε τα μέγιστα στην απόδραση από τη φυλακή του Ήμον ντε Βαλέρα,
πολιτικού ηγέτη του Σιν Φάιν.
Από το 1919 έως και το 1921, η σχεδίαση, η οργάνωση και ο συντονισμός του IRA
σε επίπεδο δράσης και συλλογής πληροφοριών, ανήκε στον Κόλλινς.
Το 1921 οι Άγγλοι δέχτηκαν να συνθηκολογήσουν.
Σε αυτά τα παιχνίδια πολιτικής και διπλωματίας με την Αγγλία,
η ηγεσία της Ιρλανδίας ήταν εξ' αρχής χαμένη
(και πράγματι οι όροι της συνθήκης δεν ήταν ιδιαίτερα ευνοϊκοί για την Ιρλανδία,
καθώς προέβλεπαν διχοτόμηση του κράτους, και συνθήκη αυτονομίας και όχι ανεξαρτησίας για το ελεύθερο κομμάτι).
Ο ντε Βαλέρα όρισε αρμόδιο γαι τις διαπραγματεύσεις τον Κόλλινς (μαζί με τον Άρθουρ Γκρίφφιθ),
που χωρίς σπουδαία πείρα σε τέτοια ζητήματα έκρινε ότι πράττει το καλύτερο δυνατό για την πατρίδα του.
Η πλειοψηφία των Ιρλανδών εμπιστεύτηκε τον Κόλλινς
και απεδέχθη τη συνθήκη.
Ο Ήμον ντε Βαλέρα, όμως,
τον κατηγόρησε για ανικανότητα και προδοσία,
και κήρυξε πόλεμο ενάντια στον άνθρωπο που για πολλά χρόνια κράτησε
με άμεσο κίνδυνο της ζωής του ζωντανές τις ελπίδες για ανεξαρτησία της Ιρλανδίας,
και τον οποίο ο ίδιος έστειλε να συνθηκολογήσει
(ώστε να μην "κηλιδωθεί" το δικό του όνομα, με την κατηγορία του ανίκανου και του προδότη).
Ο εμφύλιος κράτησε πολλές μέρες.
Στις 22 Αυγούστου 1922, ο Κόλλινς επιθεωρούσε τα στρατιωτικά τμήματα στο δυτικό Κορκ.
Σε ενέδρα που είχε στηθεί από τους οπαδούς του ντε Βαλέρα, τραυματίστηκε θανάσιμα
και άφησε την τελευταία του πνοή λίγες στιγμές μετά,
σε ηλικία μόλις 32 ετών.
Ο ντε Βαλέρα αποτελεί μία από τις αινιγματικότερες μορφές της ιστορίας.
Όμως ο Μάικλ Κόλλινς,
το "γελαστό παιδί",
παραμένει έμβλημα ενός ολόκληρου λαού,
που ακόμη και σήμερα, 80 χρόνια μετά,
εξακολουθεί να μάχεται για την ελευθερία του.
Μπορεί να δολοφονήθηκε ως προδότης
από τους πρώην συμπολεμιστές του,
ωστόσο η ιστορία του λαού και της πατρίδας του τού επεφύλαξε την ιερότερη δικαίωση...
Αυτήν της μνήμης και της αναγνώρισης...